Öncelikle nasıl bir sistem kullandığımdan bahsedeyim, sonrasında bir kaç kod ile örnek göstereyim. Yazının sonunda ise çok basit bir örnek sistemi indirebilirsiniz.

Linkimizin http://site.com/haberdetay/basligin-sef-hali/432 olduğunu varsayalım. Buradaki “haberdetay” bizim modül(controller) sayfamız oluyor. “basligin-sef-hali” anladığınız üzere haber başlığının özel karakterlerden arındırılarak urlye yerleştirilmiş hali oluyor. 432 ise haberin eşsiz idsi oluyor.

Şimdi neler yapacağız? Öncelikle haberdetay modülünü çağıracağız, bu modül dosyası içinde id’yi göstereceğiz ve ona göre işlemler yaptıracağız. Asıl işin canalıcı kısmı bu modül ismini ve idyi nasıl aldığımız. İşte burada .htaccessten yararlanıyoruz.

RewriteEngine On
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-d
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-f
RewriteRule ^(.*)$ index.php?url=$1 [QSA,L]

Bu dosyada yaptığımız işlem şu. URL’yi al, siteadi.com/ dan sonraki herşeyi index.php dosyasına $url olarak gönder. Yani biz http://site.com/haberdetay/basligin-sef-hali/432 linkine gittiğimizde aslında http://site.com/index.php?url=/haberdetay/basligin-sef-hali/432 çalışıyor. Yapacağımız şey çok basit.

index.php dosyasına şöyle bir değişken yazıyoruz.

 $url = explode("/", $_GET['url']);

Bu değişken /haberdetay/basligin-sef-hali/432 linkini bizim için parçalara ayırıyor. Son durumda $url değişkeninin değeri şu şekilde oluyor:

$url[0] = “haberdetay” | Modülümüzün adı
$url[1] = “basligin-sef-hali” | SEF Başlığımız
$url[2] = “432″ | Haber ID

Artık index.php içinde modül dosyamızı çağırmaya geçebiliriz.

<?php

 	$url = explode("/", htmlspecialchars( strtolower( $_GET['url'] ) ) );

	if ($url[0] == "" )
	{
		$url[0] = "anasayfa";
	}

include("header.php"); //klasik olarak header yüklüyoruz.

if (file_exists("modul/".$url[0].".php"))  //Eğer modül dosyamız varsa çağırıyoruz. Yoksa hiç bir işlem yapmayacak.
{
	include("modul/".$url[0].".php"); // modül klasöründeki modülümüzü çağırdık.
	//Yani şöyle oldu: include(modul/haberdetay.php);
}

include("footer.php"); //klasik olarak footer dosyamızı yüklüyoruz

?>

İşte index.php dosyamız bundan ibaret. (Kodlar ile açıklamalar yorum satırı olarak mevcut.) Şimdi modul/haberdetay.php dosyasına geçip ve orada istediğimiz işlemi yapabilirsiniz. Haberdetay.php sayfasında id kullanmamız gerektiğinde $url[2] değişkenimiz bizim ID değerimiz oluyor. Veya linkteki herhangi bir sırayı da çağırabiliriz.

Ancak url değişkenini alırken gerekli güvenlik kontrollerini yapmayı unutmayın. Bunun yanı sıra modül dosyalarıyla birlikte Smarty ve benzeri bir tema motoru kullanmanız yararınıza olacaktır. Şahsen ben o şekilde kullanıyorum

Umarım yararlı bir yazı olmuştur, sormak istediklerinizi yorum bölümünü kullanarak sorabilirsiniz.

PHP SEF Örnek Siteyi İndirmek İçin Tıklayın

Öncelikle Smarty’nin ne olduğundan biraz bahsedeyim. Smarty, gayet esnek bir template çatısıdır. PHP kodları ile html kodlarını birbirinden ayırır. Tabii ki bu ayırma işlemi “photoshoptan tasarımı htmle dökeyim smartye atayım site canavar gibi çalışsın” şeklinde değil. PHP kodlarınızı oluşturduktan sonra elde ettiğiniz değerleri Smartye gönderiyorsunuz. Html kodları içine PHP kodları değil de Smartye gönderilmiş bu değerlerin Smarty dilinde htmlin içine yazıyorsunuz.

Heey! Smarty dili dediysek “işimiz gücümüz yok yeni bir dil mi öğreneceğiz yahu” diyerekten korkmayın hemen. Herşey çok basit. Bir dökümantasyonu var ki bir kere gözden geçirdiğinizde dilin tüm yapısını öğrenebilirsiniz hemen. Bak yine dil dedim Yok öyle birşey. Bir başkasının hazırladığı bir sınıf kullandığınızda yine o sınıfın nasıl kullanıldığını öğrenmeniz gerekiyor. Forumlarda göreceğiniz Smarty dili denen o şey bir sınıfın kullanılışından başka birşey değil bence. Dezavantajı çook gelişmiş olması. Peki avantajı nedir derseniz tasarımcınızın yazılım dili bilmesine gerek yok. Siz Smartye değerleri gönderirsiniz o da onları yazdırır bu kadar basit

Ne gereği var diyebilirsiniz belki. Öncelikle ne gereği olduğuna sizin karar vermeniz gerekiyor. Hemen geçtiğimiz iki haftada yaşadığım tecrübelerime başvurayım ve sizlere aktarayım.

Her siteye uyabilecek dinamik bir yönetim paneli yaptım. E tabi bunun için dinamik bir önyüz yapmak gerekiyordu. Smartyi daha duymuştum hemen incelemeye aldım. Başta ceviz.net forumlarını kurcaladım. Daha sonra blog yazıları takip ettim, ingilizce incelemeler okudum. Burada İngilizceninde önemine dikkat çekiyorum Ardından Smartyi bir denemeye karar verdim. Başlarda biraz zorlandım. Ama bu zorlanma çok uzun sürmedi Html’i verilmiş bir önyüzün Php kodlamaları ve smarty entegrasyonu 5 günde bitti. Bu zamanın bir çoğunu ince ayarlara ve php kodlamasına harcadım. Bir sonraki site kaç günde bitti dersiniz? 1 gün Normal php+html kodlama yapsaydım kaç günde biterdi? Tahminen yine 1 günde

Ama olay ne kadar sürede bitirildiğinde değil aslında çok fazla. Biraz daha temiz kod yazmayla ilgili. Ben kendimi biliyorum, eğer sadece php+html yazsaydım php kodlarımın içinde echo ile html kodları verecektim Buda okunurluğu zorlaştırıcaktı. Bu şekilde gerçekten daha iyi iş yaptığımı hissettim, belki de o kadar kullandım bi işe yaramamış olamaz psikolojisiyle söylüyorum bunu, bilmiyorum Sanırsam Smarty’nin gerekliliğinden daha çok MVC yapısının gerekliliğine fazlasıyla inanmaya başladım.

Bu yazıyı yazarken bir yandan internette geziniyorum, bir yandan arkadaşlarımla sohbet ediyorum bir yandan da yatıyorum Dolayısıyla yazım yanlışları yapmış olabilirim. Konuyu çok iyi bağlayamamış olabilirim, sizlere çok iyi aktaramamış olabilirim. Bu yazının kötü olabilitesinden dolayı sizlerden özür diliyorum. (Aman ha sanki diğerleri çok iyiydi filan demeyin )

Smarty ile ilgili son söyleyeceğim şey; çok fazla söylenenlere aldırmayın en azından bir deneyin. Çok fazla bir kaybınız kesinlikle olmaz.